โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการเข้ามาใช้ประโยชน์ทางเชื่อมผืนป่า (Corridor) ของสัตว์ป่า อุทยานแห่งชาติทับลาน
อุทยานแห่งชาติทับลานเป็นอุทยานแห่งชาติขนาดใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ของ
สองจังหวัด จังหวัดนครราชสีมา และจังหวัดปราจีนบุรี ถูกประกาศให้เป็นมรดกโลกทางธรรมชาติแห่งที่สองของประเทศไทย อุทยานแห่งชาติทับลาน จึงได้จัดทำ “โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการเข้ามาใช้ประโยชน์ทางเชื่อมป่า ( Corridor ) ของสัตว์ป่า อุทยานแห่งชาติทับลาน ” ขึ้นในปี ๒๕๖๘ เพื่อสร้างแหล่งอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ำ สำหรับสัตว์ป่าในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลาน เพื่อดึงดูดสัตว์ป่าไม่ให้ออกนอกพื้นที่ป่าอนุรักษ์ ดึงดูดสัตว์ป่าเข้ามาใช้ประโยชน์บริเวณทางเชื่อมผืนป่า ( Corridor ) และลดปัญหาความขัดแย้งระหว่างคนกับสัตว์ป่า ที่ออกหากินทำลายพืชผลทางการเกษตรของราษฎร จึงได้ทำโครงการก่อสร้างโรงเรือนเพาะชำกล้าลานหรือพืชเฉพาะถิ่น เพื่อให้มีกล้าไม้ที่ดีสามารถนำไปปลูกทดแทนฟื้นฟู โดยได้สร้างโป่งเทียมและแร่ธาตุ จำนวน ๒ แห่ง ปรับปรุงแปลงหญ้าจำนวน ๔๐ ไร่ สร้างกระทะน้ำ จำนวน ๑ แห่ง และจัดซื้อถุงสำหรับเพาะกล้าไม้ จำนวน ๑๐,๐๐๐ ถุง โดยมูลนิธิฯสนับสนุนงบประมาณ จำนวนเงิน ๑๐๐,๐๐๐.- บาท จากการทำโป่งเทียมและแหล่งน้ำนั้น จากล้องได้บันทึกภาพ สัตว์ป่าเช่น เก้ง , กวาง , กระทิง , ช้าง มาใช้ประโยชน์บริเวณทุ่งหญ้า และบริเวณกระทะน้ำ และโป่งเทียมเป็นจำนวนมาก
1. หลักการและเหตุผล
อุทยานแห่งชาติทับลานเป็นอุทยานแห่งชาติขนาดใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ของสองจังหวัด คือ จังหวัดนครราชสีมา และจังหวัดปราจีนบุรี ถูกประกาศให้เป็นมรดกโลกทางธรรมชาติแห่งที่สอง ของประเทศไทย ร่วมกับผืนป่าข้างเคียงภายใต้ชื่อว่า “ดงพญาเย็น - เขาใหญ่” อุทยานแห่งชาติทับลานมีพื้นที่ ทั้งพื้นที่ป่าที่เป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน พื้นที่ทุ่งหญ้าโล่งขนาดใหญ่ พื้นที่ที่เป็นอ่างเก็บน้ําขนาดใหญ่ อีกทั้งยัง เป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายของระบบนิเวศทั้งในด้านของพันธุ์พืชและสัตว์ป่าอย่างมาก อีกทั้งบริเวณพื้นที่ อุทยานแห่งชาติทับลานนั้นมีชุมชนและราษฎรอาศัยอยู่โดยรอบ จากสถานการณ์ปัญหาความขัดแย้งระหว่าง คนกับสัตว์ป่าในปัจจุบันถือได้ว่าเป็นปัญหาที่ทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะปัญหาช้างป่าเข้าทําลาย พืชผลทางการเกษตรของราษฎรที่มีพื้นที่เพาะปลูกอยู่โดยรอบเขตป่า ซึ่งทําให้เกิดความเสียหายแก่พืชผลอาสิน ตลอดจนทรัพย์สินและชีวิตของราษฎร และบางกรณีก็เกิดการสูญเสียชีวิตของช้างป่าเช่นกัน ซึ่งปัจจัยหนึ่งที่มี ส่วนที่ก่อให้เกิดปัญหาดังกล่าวเกิดจากปริมาณอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ําในป่ามีไม่เพียงพอ ซึ่งพื้นที่ อาหารสําคัญของสัตว์ป่าที่มีไม่เพียงพอกับปริมาณความต้องการของสัตว์ป่าในพื้นที่ หากสามารถสร้างอาหาร สัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ํา สําหรับสัตว์ป่าในพื้นที่ป่าที่มีอยู่เดิมได้ ก็จะสามารถบรรเทาปัญหาสัตว์ป่าทําลาย พืชผลทางการเกษตรของราษฎรรวมทั้งลดความสูญเสียที่เกิดขึ้นได้และยังสามารถดึงดูดสัตว์ป่าให้เข้ามาใช้ ประโยชน์ของทางเชื่อมผืนป่าได้เพิ่มมากขึ้น
ด้วยมูลนิธิพิทักษ์อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ นําโดยท่านประธานกรรมการมูลนิธิพิทักษ์อุทยาน แห่งชาติเขาใหญ่ (พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์) เป็นผู้บริหารประเทศที่มีความรักในทรัพยากรธรรมชาติ โดยเป็น ผู้ริเริ่มผลักดันให้มีโครงการเชื่อมต่อผืนป่าทับลาน - เขาใหญ่ ในลักษณะ Wildlife corridor ขึ้น อุทยานแห่งชาติ ทับลานได้จัดทํากิจกรรมเพื่อเป็นการเพิ่มปริมาณอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ํา ที่จําเป็นของสัตว์ป่าให้ เพียงพอต่อการดํารงชีวิตของสัตว์ป่าบริเวณเขาทับพริก ตําบุพราหมณ์ อําเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี อยู่เป็นประจํา ดังนั้นเพื่อเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพทางเชื่อมผืนป่า ให้สัตว์ป่าเข้ามาใช้ประโยชน์เพื่อให้เกิดการ แลกเปลี่ยนพันธุ์กรรมของประชากรสัตว์ป่าระหว่างอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่และอุทยานแห่งชาติทับลาน โดยเฉพาะ อย่างย่ิงเสือโคร่ง (Panthera tigris) ได้มีการเคล่ือนย้ายไปมาจากอุทยานแห่งชาติทับลานไปยังอุทยานแห่งชาติเขา ใหญ่ จึงได้จัดทําโครงการเพื่อเป็นการเพิ่มปริมาณอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ํา ที่จําเป็นของสัตว์ป่าให้ เพียงพอต่อการดํารงชีวิตของสัตว์ป่า บริเวณร้ังบังคับสัตว์ป่า (Guide fence) เพื่อดึงดูดสัตว์ประเภทเหยื่อของ เสือโคร่ง (Panthera tigris) เข้ามาใช้ประโยชน์ต่อเนื่องไปยังบริเวณทางเชื่อมผืนป่า (Wildlife corridor) และ เคลื่อนย้ายไปยังอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่จนเป็นผลสําเร็จ ทั้งนี้อุทยานแห่งชาติทับลานเล็งเห็นถึงความสําคัญ ของระบบนิเวศที่มีค่าโดยเฉพาะ ลานป่า พืชเฉพาะถิ่นของอุทยานแห่งชาติทับลานและส่งเสริมการมีส่วนร่วม ของชุมชนในพ้ืนท่ีและยังเป็นศูนย์เรียนรู้การเพาะขยายพันธ์ุพืชไม้ จึงได้จัดทําโครงการก่อสร้างโรงเรือนเพาะชํา กล้าลานป่าหรือพืชเฉพาะถิ่น เพื่อให้มีกล้าไม้ที่ดีสามารถนําไปปลูกทดแทนฟื้นฟู และยังเป็นพื้นที่สําหรับการ จัดทําแปลงทดลองเพื่อปลูกทดสอบ และการเตรียมความพร้อมของกล้าไม้ ก่อนจะนําไปปลูกฟื้นฟูป่าต่อไป อุทยานแห่งชาติทับลาน จึงขอเสนอโครงการเพิ่มประสิทธิภาพการเข้ามาใช้ประโยชน์ทางเชื่อมผืนป่า ของสัตว์ป่า อุทยานแห่งชาติทับลาน จํานวน 100,000 บาท (หน่ึงแสนบาทถ้วน)
2.วัตถุประสงค์...
-
วัตถุประสงค์โครงการ
-
2.1. เพื่อสร้างแหล่งอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ํา สําหรับสัตว์ป่าในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลาน เพื่อดึงดูดสัตว์ป่าไม่ให้ออกนอกพื้นที่ป่าอนุรักษ์
-
2.2. เพื่อดึงดูดสัตว์ป่าเข้ามาใช้ประโยชน์บริเวณทางเชื่อมผืนป่า (Corridor)
-
2.3. เพื่อลดปัญหาความขัดแย้งระหว่างคนกับสัตว์ป่าที่ออกหากินทําลายพืชผลทางการเกษตรของราษฎร
-
2.4. เพื่อส่งเสริมการเพาะกล้าลานป่า ในการอนุรักษ์พันธุ์พืชเฉพาะถิ่นของอุทยานแห่งชาติทับลาน
-
-
เป้าหมายของโครงการ
สร้างแหล่งอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ํา สําหรับสัตว์ป่าในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลาน
เพื่อดึงดูดสัตว์ป่าไม่ให้ออกนอกพื้นที่ป่าอนุรักษ์ ส่งเสริมการเพาะกล้าลานป่าหรือพันธุ์พืชเฉพาะถิ่น ท้องที่ตําบล ทุ่งโพธิ์ อําเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี
-
ความสอดคล้องกับแผนปฏิรูปด้านอุทยานแห่งชาติ ระยะ 20 ปี
1. ยุทธศาสตร์ที่ 1 การคุ้มครอง ดูแล รักษา ทรัพยากรธรรมชาติ ระบบนิเวศ และความหลากหลายทาง ชีวภาพ
1.1 กลยุทธ์ที่ 1.3 ฟื้นฟูระบบนิเวศที่เสื่อมโทรมและเพิ่มพูนความหลากหลายทางชีวภาพ1.1.1 แผนงาน 1. แผนงานการฟื้นฟูระบบนิเวศในอุทยานแห่งชาติ
-
ตัวชี้วัดความสําเร็จของโครงการ
5.1 เชิงปริมาณ มีแหล่งแหล่งอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ํา สําหรับสัตว์ป่าในพื้นที่อุทยาน แห่งชาติทับลาน และมีกล้าลานป่าและพันธุ์พืชเฉพาะถิ่น จํานวน 10,000 กล้า
5.2 เชิงคุณภาพ สัตว์ป่าที่ในอุทยานแห่งชาติทับลานมีแหล่งแหล่งอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และ แหล่งน้ํา สําหรับสัตว์ป่าในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลานมากเพียงพอ ลดปัญหาความขัดแย้ง ระหว่างคนกับสัตว์ป่าที่ออกทําลายพืชผลการเกษตร -
ระยะเวลาดําเนินการ
180 วัน ภายหลังจากได้รับการอนุมัติงบประมาณ
-
วิธีดําเนินการ
-
7.1. การแปลภาพถ่ายดาวเทียมเบื้องต้น ดําเนินการแปลภาพถ่ายดาวเทียมจาก Google Earth และ กําหนดวงขอบเขตเบื้องต้นในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลาน
-
7.2. ดําเนินการสํารวจพื้นที่ คัดเลือกบริเวณที่จะจัดทําแหล่งอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ํา สําหรับสัตว์ป่าในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลาน ที่พบร่องรอยการหากินของสัตว์ป่า
-
7.3. ดําเนินการสร้างแหล่งอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ํา สําหรับสัตว์ป่าในพื้นที่อุทยานแห่งชาติ ทบั ลาน ที่สัตว์ป่าต้องการให้เข้ากัน
-
7.4. ในการจัดทําแหล่งอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ํา สําหรับสัตว์ป่าในพื้นที่อุทยานแห่งชาติ ทับลาน จัดทําให้เอื้อประโยชน์กับสัตว์ป่าจําพวกช้างป่าตามหลักวิชาการและกลมกลืนกับธรรมชาติ
-
7.5. ดําเนินการเพาะกล้าลานป่าและพันธุ์พืชเฉพาะถิ่น จํานวน 10,000 กล้า
-
8. สถานที่...
8. สถานที่ดําเนินการ
บริเวณ รั้วบังคับสัตว์ป่า (Guide fence) ท้องที่ตําบลทุ่งโพธิ์ อําเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี
9. งบประมาณ
|
ที่ |
รายการ |
จํานวน |
งบ บุคลากร |
งบดําเนินงาน |
งบลงทุน |
งบเงิน อุดหนุน |
งบ รายจ่าย อื่นๆ |
รวมทั้งสิ้น (บาท) |
||
|
ค่าจ้าง ชั่วคราว |
ค่าตอบ แทนใช้สอย และวัสดุ |
สารณูป โภค |
ครุภณั ฑ์ |
ที่ดินและสิ่งก่อสร้าง |
||||||
|
1 |
โป่งเทียม อาหารและแร่ ธาตุ |
2 แห่ง |
- |
- |
- |
- |
2 แห่ง x 8,000 บาท |
- |
- |
16,000 |
|
2 |
ปรับปรุงแปลง หญ้า |
40 ไร่ |
- |
- |
- |
40 ไร่ x 1,170บาท |
- |
- |
46,800 |
|
|
3 |
สร้างกระทะน้ํา |
1 แห่ง |
1แห่งX 35,000 บาท |
35,000 |
||||||
|
4 |
ถุงสําหรับเพาะ กล้าไม้ |
10,000ถุง |
60 ก.ก.x 38บาท |
2,200 |
||||||
|
รวมท้ังสิ้น |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
100,000 |
||
10.หน่วยงานรับผิดชอบ
อุทยานแห่งชาติทับลาน กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
11.แผนการดําเนนิ งาน
เดือนพฤษภาคม - เดือนกันยายน พ.ศ.2568
12.แผนการเบิกจ่ายเงิน
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568
13.การติดตามประเมินผล
ติดตามการใช้ประโยชน์แหล่งอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ําของสัตว์ป่าและจํานวนสัตว์ป่าที่ออก นอกพื้นทปี่่าอนุรักษ์
14. ผลที่คาด...
14.ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1. สร้างแหล่งอาหารสัตว์ป่า แร่ธาตุ และแหล่งน้ําสําหรับสัตว์ป่าในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลาน
2. ลดจํานวนสัตว์ป่าที่ออกทําลายพืชผลและทรัพย์สินของราษฎร
3. สามารถลดปัญหาความขัดแย้งระหว่างคนกับสัตว์ป่าที่ออกหากินทําลายพืชผลทางการเกษตร
ของราษฎร
4. สัตว์ป่าได้รับสารอาหาร แร่ธาตุ และแหล่งน้ําที่เพียงพอต่อความต้องการตามปริมาณความต้องการต่อ
ร่างกายของสัตว์ป่า
5. มีกล้าลานป่าและพันธุ์พืชเฉพาะถิ่น จํานวน 10,000 กล้า