ป่าเขาใหญ่
ป่าเขาใหญ่หรือป่าดงพญาไฟและกลายเป็นดงพญาเย็นในปัจจุบัน คือผืนป่าดงดิบอันกว้างใหญ่ที่ขวางกั้นระหว่างที่ราบสูงแผ่นดินอีสานและพื้นที่ราบลุ่มภาคกลาง ซึ่งเมื่ออดีตกาลมักถูกเล่าขานถึงความเป็นตำนานของความเถื่อนถ้ำพงไพร อันเนื่องจากความอันตรายทั้งจากความดิบชื้นของป่า สัตว์ป่า ไข้ป่าและความเชื่อต่างๆที่เสริมสร้างให้ภาพลักษณ์ของป่าดงพญาเย็น เป็นผืนป่าที่น่ากลัวและอันตรายของทุกผู้คนที่รอนแรมเดินทาง
ในอดีตการเดินทางไปมาหาสู่เพื่อค้าขายระหว่างผู้คนสองฝั่งป่า ต้องเดินทางผ่านป่าดงพญาเย็น ขบวนนายฮ้อยต้อนควายจากภาคอีสานมาขายยังที่ลุ่มภาคกลางหรือขบวนสินค้า จากภาคกลางสู่ตลาดทางอีสาน ต้องผ่านผืนป่าแห่งนี้ทั้งสิ้น แต่การเดินทางข้ามป่าแห่งนี้ต้องมีการพักแรมระหว่างทาง เป็นระยะๆ กว่าจะหลุดพ้นป่าแห่งนี้ไปยังอีกฝั่งหนึ่ง ต่อมา จุดพักแรมต่างๆในป่าดงพญาเย็นก็ค่อยๆเป็นชุมชนเล็กๆกลางผืนป่าแห่งนี้ จนกระทั่งถูกยกฐานะขึ้นเป็นตำบลเขาใหญ่ ซึ่งขึ้นอยู่กับอำเภอปากพลี จังหวัดนครนายก
แม้จะถูกยกฐานะขึ้นเป็นตำบลเขาใหญ่ แต่สภาพก็ยังเป็นบ้านป่าเมืองเถื่อนเหมือนเดิม จึงกลายเป็นที่ส้องสุมของโจรผู้ร้ายและบรรดาคนนอกกฎหมายทั้งหลาย ด้วยความเป็นผืนป่ารกชัฎที่กว้างใหญ่ ทำให้การปราบปรามของทางราชการเป็นไปอย่างยากลำบาก ต่อมารัฐบาลจึงได้ยุบตำบลเขาใหญ่และอพยพราษฎรทั้งหมดลงมายังที่ราบเบื้องล่าง เวลาเราขึ้นไปบนเขาใหญ่ หรือเดินป่าในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เรามักจะพบทุ่งหญ้าคากลางป่านั้น ทุ่งหญ้าเหล่านั้น ก็คือพื้นที่ทำกินของชาวบ้านตำบลเขาใหญ่ในอดีตนั่นเอง
ต่อมาในปี 2502 สมัยของรัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ได้ไปตรวจราชการทางภาคเหนือและเห็นว่าผืนป่าแห่งนี้มีสภาพธรรมชาติอันสมบูรณ์ จึงได้บัญชาให้กระทรวงมหาดไทยและกระทรวงเกษตรร่วมมือและประสานงานกันจัดตั้งระบบอุทยานแห่งชาติขึ้น โดยมีนิยมไพรสมาคมโดยนายแพทย์ บุญส่ง เลขะกุล มีส่วนช่วยผลักดันให้มีการออก พ.รบ.อุทยานแห่งชาติขึ้น และต่อมาในปี 2505 ก็มีประกาศให้อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ได้รับการจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติเป็นแห่งแรกของประเทศไทย พร้อมทั้งอุทยานแห่งชาติอื่นๆอีก 14 แห่ง
อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ มีพื้นที่ 2,168 ตารางกิโลเมตรหรือ 1,355,396.96 ไร่ กินพื้นที่ 4 จังหวัด คือปราจีนบุรี นครราชสีมา นครนายกและสระบุรี มีพื้นที่ต่อเนื่องกับผืนป่าในเขตอุทยานแห่งชาติทับลาน และอุทยานแห่งชาติปางสีดา ซึ่งนับเป็นผืนป่าอุทยานแห่งชาติที่รวมกันแล้วใหญ่ที่สุดในประเทศไทย แต่สำหรับพื้นที่ของอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่นั้น มีพื้นที่มากเป็นอันดับ 3 รองจากอุทยานแห่งชาติแก่งกระจานและอุทยานแห่งชาติทับลาน พื้นที่ป่าส่วนใหญ่เป็นป่าดิบที่ค่อนสมบูรณ์ มีสภาพป่าดิบเขา ดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ ป่าทุ่งหญ้าและป่าเต็งรัง เพียงเล็กน้อย อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เป็นแหล่งต้นน้ำลำธารหลายสาย เป็นต้นธารของแม่น้ำนครนายก แม่น้ำปราจีนบุรี ที่ไปไหลรวมกันเป็นแม่น้ำบางปะกง เป็นต้นน้ำลำตะคองที่เลี้ยงคนนครราชสีมาทั้งจังหวัด และเป็นต้นน้ำของแม่น้ำมูลที่สายธารจากเขาใหญ่ไหลเลาะเลียบขึ้นทางทิศเหนือและออกสู่แม่น้ำโขง ในที่สุดผืนป่าเขาใหญ่จึงเป็นแหล่งผลิตน้ำจืดที่สำคัญของพื้นที่ภาคกลางและภาคอีสานตอนล่าง
|
|